|
Aanvullende informatie m.b.t. dit
leesdossier:
Aantal downloads : 912
Aantal woorden: 1292
Ingezonden door: Frits Ooster
Uitgever: Onbekend
Meer leesdossiers van Anne de Vries op StudentsOnly:
* Bartje * Reis door de nacht * Reis door de nacht
Samenvatting
Inhoud
Zijn boek handelt over een Drents jongetje uit een arbeiders gezin, bestaande uit vader, moeder, een grote zuster Lammechien, een stotterende broer Arie, benevens enige andere kinderen en een grootmoeder die in de buurt woont. Twee kinderen zijn gestorven, één heette Bartje "net als hij, maar die telt niet meer mee." Tenslotte is er nog een baby, Egbert: "'s Avonds was het er nog niet en 's morgens was het er." Als ieder kind ziet Bartje hoog tegen zijn vader, de boerenarbeider Bartels, op. Deze is een der velen werkslaaf, die al naar het seizoen is langer of korter zwaar moet werken. Bartje houdt ervan vroeg op te staan, gelijk met zijn vader en moeder. Moeder waardeert het niet zo, maar vader is toegeeflijk. Bartje is nog een "pork", naar school hoeft hij nog niet. Als vader naar zijn werk gaat op de boerderij van Boender, brengt Bartje hem een eind weg: "Hij steekt twee vingers op en zegt: Heui!" Moeder heeft, als hij weer thuiskomt, de andere kinderen gewekt en geholpen met aankleden.
Bij de Groninger boer heeft vader het niet naar zijn zin. Bartje en zijn broers kunnen niet opschieten met Sikko, het zoontje van de boer. Hij is net als z'n vader koel en wreed: "ikke bin een hele kerel en ie binnen niks". Bartje heeft al een paar keer wraak genomen door Kees met de Horrelvoet in te lichten, dat Sikko hem uitscheldt voor "lelijke krompoot". Kees heeft Sikko daarop een fiks pak slaag gegeven. Later krijgen ze Sikko nog beter te pakken, als Pikka voorbij komt. Juist in deze tijd heeft Lammechien haar derde vrijer: " Cor, de elektrisjen". Deze belooft aan vader Bartels een baantje in de stad op een fabriek. Bartels heeft er wel oren naar, de boer buit hem maar uit en behandelt hem als een slaaf. De gedachte dat hij spoedig onafhankelijk is van de boer, geeft vader de moed om deze te weerstaan, als hij komt klagen over Bartje in verband met Pikka's afstraffing van Sikko. Ook de boerin, de zoon en de opa zijn meegekomen. De boer eist dat Bartje wordt gestraft, maar vader weigert en dreigend zegt hij: "Boer en boerin, ik heb graag dat ie ogenblikkelijk mien woning uut gaat ….." De boerin hoont Bartels, waarop deze haar een klap in het gezicht geeft. De boer krijgt een vuistslag op het hoofd. In het daarop volgend gevecht strijden de jongens met hun vader en werken het boerengezin het huisje uit. Vader wordt op staande voet ontslagen en moet binnen een week de woning verlaten. Het beloofde baantje van Cor op een melkfabriek gaat niet door en het gezin moet verhuizen naar de Lange-jammer. Het zijn slechte tijden. Moeder verwacht een baby. Lammechien heeft nu verkering met een militair, ze heeft het best naar d'r zin in Assen. Boer Wapse komt enkele dagen daarna op een avond langs. Boer Wapse is voorzitter van het schoolbestuur. Hij wil vader als knecht in dienst hebben, indien de kinderen de kinderen van Bartels naar de gereformeerde school gaan. Ze bezoeken nu de hervormde school. Bartels is van huis uit gereformeerd, maar sinds ze in de Lang-jammer wonen, is het kerkbezoek verminderd. Vader geeft toe aan het verzoek van Boer Wapse. Vijf kinderen van Bartels gaan naar de andere school, waardoor het kinderaantal daar weer voldoende is om een meester te handhaven. Het lijkt of in het huis van Bartels het geluk is weergekeerd. Kort daarna verlaten ze de Lange-jammer. Moeder krijgt weer een kind, Grietien.
Na de geboorte van een dood kindje: "de twaalfde had het kunnen zijn", wordt moeder ziek. Hevig ijlkoortsen heeft ze. Opoe Tjobbe helpt in het huishouden. Op een morgen komt Lammechien de andere kinderen om bij moeder te komen. Moeder neemt afscheid. In de laatste woorden, die ze Bartje toefluistert, noemt ze hem "mien jong". De begrafenis veroorzaakt een hele drukte, familieleden die elkaar nooit zien, ontmoeten elkaar nu. In die dagen wordt bij vrouw Klaassen ingebroken. Het blijkt dat Arie de schuldige is. 's Morgens wordt hij door de veldwachter opgehaald. Na de dood van moeder keert Lammechien terug naar huis om het huishouden te doen, maar 's avonds gaat ze er steeds tussenuit. Bartje droomt over een meisje, dat hij Hildegard noemt. Vader zoekt na enige tijd gezelligheid bij een weduwe, Geesse Vlot. Een jaar en zes weken na moeders dood trouwt hij met haar. Zij neemt de leiding van het gezin stevig in handen: vaders bijnaam wordt Albert Pantoffel. Lammechien, die, toen Geesse kwam, in Utrecht is gaan werken, komt op een avond thuis. Ze verwacht een kind, maar ze weet niet wie de vader is. Harm van Zwarte Jaante wil, ondanks deze zwangerschap met haar trouwen. Tenslotte heeft hij drie maanden in de gevangenis gezeten voor haar, omdat hij de sergeant met een mes te lijf was gegaan. Bartje is van school af gehouden en gaat werk zoeken bij een boer. Bartje gaat op zoek naar geluk, met iets van weemoed in het hart.
Opbouw
Het boek is realistisch, soms rauw; in de regel ruw. Humor ontbreekt niet, maar deze heeft vaak het karakter van sarcasme. Als we het boek als geheel nagaan, vinden we twee stromen die parallel of door elkaar lopen. De ene is het kind Bartje in zijn ontwikkelingvan " 6 tot 13 jaar, de tweede zou men het sociaal milieu kunnen noemen.
Thema
De arme leefomstandigheden in Drenthe van de boerengezinnen.
Perspectief
De gebeurtenissen worden vanuit één persoon verteld: Bartje. Dus het is een persoonaal perspectief.
Tijd
Het verhaal is chronologisch geschreven. De vertelde tijd is " 7 jaar. Het begint als Bartje naar school gaat (hij is 6 jaar) en het stopt als hij 13 jaar is. Het speelt zich af in de huidige tijd, dus +/- 1935.
Eigen mening
Ik vond het soms een spannend en soms een saai boek omdat: soms gebeurden er spannende dingen, maar soms ging de schrijver: Anne de Vries te lang over een onderwerp door. Ik vond het een droevig en een grappig boek, want soms gebeurden er grappige dingen maar vaak ook droevige dingen B.V. toen Bartjes moeder dood ging. Het verhaal zou echt gebeurd kunnen zijn, omdat in die tijd de mensen zo leefden. Het zet me aan het denken omdat ik zie dat we nu in deze tijd heel rijk zijn. Ik vond het boek Bartje heel moeilijk te lezen want en werd veel in het Drents geschreven daarom vond ik het soms ook een beetje saai worden. Mij spreekt Bartje het meest aan, omdat Anne de Vries het meest over Bartje vertelt en omdat ik hetzelfde zou doen als hij in die situatie. Ik vind het beste gedeelte van het boek het eerst gedeelte omdat ik dan iedereen in het huisje leer kennen en hoe ze zijn. En omdat Bartje toen uit het huis werd gezet omdat hij niet voor bruine bonen wilde bidden.
Over de schrijfster
Anne de Vries (Assen 22 mei 1904 - Zeist 29 nov. 1964), Nederlands schrijver, was tot 1936 onderwijzer. Hij oogstte groot succes met zijn roman Bartje (1935) over de jeugd van een kind in het Drentse land (ook verfilmd en voor de televisie bewerkt [seizoen 1972-1973]), in 1939 gevolgd door Bartje zoekt het geluk. Naast andere romans publiceerde hij nog tal van kinderboeken, kinderleesboekjes, o.a. de Jaap en Gerdientje-serie, schoolboekjes en een kinderbijbel (1939) die in 23 talen is vertaald. Zijn populariteit dankt hij aan zijn eenvoudige en natuurlijke schrijftrant. WERK? (o.a.)? Hilde (1938); De levensroman van Johannes Post (1948); De man in de jachthut (1960); Reis door de nacht (1960; tetralogie); - Diversen Kerst-vertelboeken (1936-1939); Groot Nederlands Boerenboek (1937).
|
